punk rock

13.11.1981, II Festiwal Zespołów Nowofalowych, klub Od Nowa, Dwór Artusa, Toruń

TŁO HISTORYCZNE W CZASIE KONCERTU SOC

W każdej dziedzinie życia w Polsce wrze! Za 30 dni stan wojenny, ale ludzie mają nadzieję, że to nie nastąpi. Wojska radzieckie zainstalowane od lat w Polsce i NRD są w zupełnej gotowości bojowej włącznie z bronią atomową, która w znacznej ilości znajduje się w okolicach… Piły. Konfrontacja wisi w powietrzu. Brakuje wszystkiego i jest bardzo, bardzo źle!

O KONCERCIE SOC

Dokładnie na miesiąc przed stanem wojennym, 13 listopada 1981 roku Soc występuje jeszcze na II Festiwalu Zespołów Nowofalowych w klubie Od Nowa w Toruniu. Zespół tworzymy we wrześniu 1981 roku, po rozwiązaniu punkowej grupy >> Sten. Wszyscy, oprócz Janusza, jesteśmy uczniami poznańskiego Liceum Plastycznego. Jesteśmy już po koncertach z jugosłowiańską grupą Šarlo Akrobata (Poznań 18.10.1981). Dowiadujemy się, że w Toruniu, ma odbyć się kolejny przegląd grup nowofalowych. Możemy wziąć udział w festiwalu, więc przygotowujemy utwory bardziej nowofalowe niż punkowe i koniecznie bez gitary elektrycznej. Bardzo skontrastowane i czasami konwulsyjne rytmicznie. Ktoś z naszego otoczenia wysyła do organizatorów kasetę magnetofonową z naszymi nagraniami. Na tej podstawie oraz z faktu występu z Šarlo Akrobata zapraszają nas na festiwal. Zespół Soc jest w słabym stanie psychicznym, jest w trakcie przebudowy i poszukiwania nowej, post punkowej koncepcji. Dwa miesiące wcześniej dowiadujemy się, że nasz gitarzysta Dzidek wyjeżdża do Niemiec i… już nie wraca. Dlatego Sten bez jego gitary przeobraża się w coś innego. Instrumentalnie powstaje więc dziwna sytuacja, gdyż w Soc jest teraz dwóch perkusistów i basista, a zespół nie ma… perkusisty. Leszek śpiewa i pisze teksty, a ja jestem zmuszony grać na klawiszach. I znów na perkusji gra Leszka brat Janusz, chociaż oficjalnie do zespołu nie należy. Do Torunia przygotowujemy kilka utworów, ale nie są dopracowane. Nie jesteśmy przyzwyczajeni do muzyki bez gitary elektrycznej. To ma być nasz pierwszy koncert z ledwie słyszalnymi klawiszami Żaczek oraz ruską miniklawiaturą Faemi. Obydwa instrumenty nie mają wyjścia na wzmacniacz, więc nagłaśniamy je przykładając mikrofon do wewnętrznego głośniczka. Piotr gra na nowym, czeskim basie Jolana, dla kontrastu przez fuzz gitarowy. Gospodarzem festiwalu jest zespół Republika. Oprócz Soc i Republiki występują tam zespoły: Brygada Kryzys, Brak, Oddech Szczura, Ultrafiolet, Transit, Novelty Poland, Opozycja, Rejestracja, Ostatnia Porcja, Elektricni Orgazm (Jugosławia) i Spaces (USA). Po naszym, 20. minutowym koncercie, z którego nie jesteśmy zadowoleni, występuje Republika. Jest to promocyjny koncert tego zespołu. Gdy schodzimy ze sceny, na którą wchodzi zespół Republika, śp. Grzegorz Ciechowski zabiera mikrofon Leszkowi i stojąc >> przy tym pianinie mówi do publiczności cyt. „…a teraz będzie prawdziwa sztuka”. Ani naszego koncertu, ani innych wykonawców nie rejestruje się z miksera. Pozostaje tylko niniejsze, przesterowane nagranie na kaseciaka z widowni, mające raczej wartość dokumentalną. Czujemy niechęć do występowania na jakichkolwiek festiwalach szczególnie, gdy gospodarzem ma być lokalny zespół. Do Poznania wracamy w słabym nastroju i nieco skłóceni. Jest to nasz ostatni koncert związany z muzyką punk i new wave przed założeniem zespołu Reportaż. Miesiąc później, 13 grudnia 1981 r. wraz z wprowadzeniem stanu wojennego, zespół Soc rozwiązuje się, a jedyny klub punkrockowy DNO na PWSSP przestaje działać. Leszek Knaflewski przenosi zainteresowania muzyczne do twórczości konceptualnej i performance. Wracam do rodzinnej Piły, gdzie w dzieciństwie, w szkole muzycznej, uczę się gry na fortepianie. W Pile poznaję Henryka Palczewskiego, dawnego ucznia mojego taty i rockową muzykę awangardową związaną z wytwórnią Recommended Records. Z tej inspiracji realizuję w domu na preparowanym, pianinie i dwuścieżkowym magnetofonie nagrania nowych utworów solowych. Rozpoczyna się fascynacja rockową muzyką awangardową. Kilka miesięcy później, po powrocie do Poznania, jeszcze w stanie wojennym wraz z Piotrem Łakomym i moją przyszłą żoną Marzeną, zakładamy najpierw nowofalowe, a potem eksperymentalne trio Reportaż.

WYKONAWCY

Andrzej Karpiński (18 lat) – keyboard, miniklawiatura

Piotr Łakomy (18 lat) – gitara basowa, fuzz

Leszek Knaflewski (21 lat) – śpiew, teksty

Janusz Knaflewski (21 lat) – perkusja

INNE KONCERTY SOC

1981.11.13 – klub Od Nowa, Toruń – II Przegląd Zespołów Nowofalowych

1981.10.18 – kino Kosmos, Poznań – >> koncert razem z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata

MUZYKA Z KONCERTU SOC

rejestracja anonimowa z widowni

28.10.1981, kino Kosmos, Poznań

TŁO HISTORYCZNE W CZASIE KONCERTU STEN I SOC

Nastroje w Sten, Soc i Šarlo Akrobata były słabe z powodu napięć politycznych i destabilizacji struktury naszych krajów. Rozpadała się Jugosławia, a u nas zbliżał się stan wojenny. W maju ma miejsce zamach na papieża Jana Pawła II, a dwa tygodnie później umiera Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. Galopuje reglamentacja towarów, pojawiają się kartki i ogromny wzrost cen żywności. Wprowadzono cenzurę mediów i kultury. Fale strajków w całej Polsce i krwawe ich tłumienie przez SB. Dodatkowo w dniu naszego koncertu PZPR powołuje Jaruzelskiego na tzw. premiera, który co chwilę jeździ do Moskwy po wytyczne. Do strajków dołączają wszystkie uczelnie w Polsce. Rozpoczynają się masowe aresztowania i internowania członków Solidarności. Mimo zajętych sobą 18-latków i ocenzurowanych mediów, powyższe wydarzenia docierają do nas, zapowiadając mroczną przyszłość, a raczej jej brak. W takich warunkach działał nasz Sten i Soc oraz inne, polskie grupy punk i new wave, a naszym wspólnym (?) wrogiem był komunizm, który zatruł nam młodość!

O KONCERCIE I ZESPOLE STEN I SOC

Koncert zespołu Sten i Soc poprzedzający występ Šarlo Akrobata odbywa się 18.10.1981 r. w kinie Kosmos przy ul. Dożynkowej 9 w Poznaniu. Podejmujemy próbę nagrania Soc z konsolety, jednak transmisja z wzmacniacza basowego nie kontaktuje i bas pojawia się dopiero w 16. minucie nagrania. Muzycy Šarlo Akrobata nie zezwalają na nagranie swojego koncertu. Po odejściu od zespołu wokalisty Mariusza Włodarkiewicza i gitarzysty Zdzisława Krause (Dzidka) >> Sten powoli przekształca się w nowofalowy Soc. Podążając za zachodnimi trendami chcemy, aby muzyka Soc nabrała nowofalowego charakteru. Chcemy zastąpić gitarę elektryczną klawiszami i spróbować inaczej śpiewać. Potrzebujemy na to więcej prób i instrument klawiszowy. Zbliża się koncert z Šarlo Akrobata i nie dajemy rady się przeorganizować. W dniu koncertu w Poznaniu pada lekki deszcz, jest wiatr i mgła oraz niespełna 5°C. Gramy głównie repertuar Sten i kilka nowych utworów jeszcze z gitarą, na której zastępuję Dzidka. Pożyczam używaną perkusję Szpaderskiego, na której gra Janusz Knaflewski. To okres przejściowy dla zespołu, dlatego na plakatach widnieją jednocześnie dwie nazwy Sten i Soc. Zespół Šarlo Akrobata w składzie Ivan Vdovic (dr, voc), Dusan Kojic (bg, voc)), Milan Mladenovic (g, voc) już podczas krótkiej próby robi na nas wrażenie. Są po koncertach w Zagrzebiu i po nagraniu pierwszego LP. Piotr gra koncert na basie Rickenbacker Dusana Kojica, a mi ktoś pożycza >> podróbkę Gibsona od zespołu Turbo, który w kinie Kosmos, w pomieszczeniu za ekranem, ma regularne próby. Koncert zespołu Soc w kinie Kosmos zostaje nagrany na magnetofon kasetowy bezpośrednio z miksera. Nagłośnieniem zajmuje się akustyk Šarlo Akrobata.