O MIĘDZYNARODOWYM FESTIWALU MUZYKI AWANGARDOWEJ MARCHEWKA

1987.04.25 – Curtain call for the East, Sounds Magazine, Jack Barron, Londyn >> pdf

Sounds Magazine jest brytyjskim tygodnikiem poświęconym muzyce pop/rock, wydawanym w latach 1970-1991. Znany jest z dołączania na rozkładówce magazynu plakatów początkowo czarno-białych, a od 1971 r. kolorowych. Magazyn specjalizuje się w relacjonowaniu heavy metalu oraz jako jeden z pierwszych na świecie punkiem i nową falą. Dziennikarze Sounds Magazine są autorami terminu „nowa muzyka”, który później stał się znany jako „ post-punk ”. Tygodnik poświęcony docelowo rockowi progresywnemu zakładają dziennikarze, którzy opuścili Melody Maker. Natomiast autor tego artykułu Jack Barron (*1954 +2025) w latach 1982-1998 pisze o muzyce dla magazynów Sounds, Zig-Zag, NME, Melody Maker, Guardian i Volume. Pracuje jako reżyser telewizyjny i montażysta programów telewizyjnych dla dzieci w Channel 4, Channel 5, ITV i Discovery. Jack Barron szczegółowo relacjonuje przebieg >> Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Awangardowej Marchewka Carrot. Ten artykuł napisał gdy miał 33 lata.

Curtain call for the East. Jack Barron gets an eyesore in Warsaw at the Carrot Festival when rock from the East unvells itself to the West. Photos by Eye And Eye. The Clusters of inflated condoms hanging from the roof are bobbing, the huge paper sausages are awaying and the several thousand people in the audience are caught midwaybetween baying and laughing. Onstage, dressed like a mismatch of a New Guinea tribesman and an alien reptile, the Dadaist leaderof Internationale Project Familija Radio Varsava ztrikes a snare drum between the wlwctronic pulses and screams what sounds like „Paranoia! Paranoia!” The direct translation, I`m assured, is „C****! C****!” We aren`t in the ICA, New York`s Cat Club, or any other Western art slum. Amazingly enough, this stage – which has already witnessed Germany`s mind-mincing Die Tdlische Doris rolling around naked and singing about homosexuality. Israel`s sublime soul searers Minimal Compact dealing out their „Deadly Weapons”, and Holland`s acerbic anarcho-punks, The Ex, slashing liberal guilt to pieces with their „Pokkeherrie” – is in the centre of Europe. And as my invitation said: „Poland is in the middle of Europe. Warsaw is in the centre of Poland. Gwardia Hall is in central Warsaw.” This three day Carrot Festival is the first international avant garde/alternative event to have taken plce in Eastern Europe. And that`s due to the vision and energy of the absurdist onstage screaming at us. A Yugoslavian, his name is Libero Pretic. He got the idea for Carrot round about the time he was working, as a dishwasher in London last August. Or so he says. „I was listening to Rod Stewart interviews on the radio, listening to him farting all these nonsenses on the air… Of course I felt like vomiting, and at that very moment I was thinking about inviting all these groups to Poland.” I`ll Meet you in Poland baby. So goes the refrain to Jim Thirwell`s satirical love song „twixt Hitler and Stalin – a reminder of the country`s bloody history. But not even the Foetus voice booming black humour down the headphones could mask as the LOT flight skims through the slate grey skies to Warsaw. The first time I came here was late `82, shortly after the iron fist of martial law punched out Poland`s poetic cheek. Two weeks cooped up in a bus with a Western rock group and ten beefcake security guards was no fun. The socond time, taking in festival in Lodz. I had my passport, and cameras stolen and ended up trapped in a lift at midnight between the 21 st and 22nd floors of one of the country`s swankiest hotels. I`ve still got a powerful case of ideological vertigo when the planes touches down in Warsaw. „There is in reality no Iron Curtain anymore,” reckons Walter Chelstowski. The mainman behind CCS, one of Poland`s few non-state studios, among his current musical projects shine 1,000,000 Bilgarians and Kosmetics Of Mrs Pinky. „Even after martial law each year has been getting a little better in freedom. For example, before it was impossible to even print the names of some bands like, say, SS20. Now you can say in the newspapers and radio virtually every name, even the most obscene.” As we disembark, coming from a country with four million unemployed to a nation of full employment, the curtain swings open to reveal: an economy where according to The Observer 40 percent of the population are living below the official poverty line; where the average wage is 20,000 zlotys per month and a video tape costs 22,000 Zs; where theprice of a non-licenced Western record is 5-8,000 Zs and…  Where the youth are mostly intensely friendly and creative precisely because a formal system of censorship still exist in the arts. And where a posse of people, brandishing the pper hats that serve most imaginatively as the Carrot Festival programme, wait to greet us. Piotr Mikta, our inspired translator, press rep Lydia and others from Alma Art beckon. AA are a student based organisation with 40 clubs and half a million members They`ve put up the majority of the estimated 13-14 million zlotys it`s costingto stage the festival. Now these facts and figures may seem a bit dry, but try imagining this: your nameis Libero. You play in a band whose idea of fun is to taunt the audience with electronic tapes about cars f****** trucks and spoons f****** forks before you appear in person behind a small papier mache mountain and proceed to joust with your compatriots using huge electric wands. Now imagine you want to raise the best part of a F 1,000,000  to bring like-minded strangers from around the world to a country that politically exist on conservative conformity. „I thought hewas a  nutter when he approached me with the idea last summer,” comments Nick Hobbs. The ultra-efficient singer of The Shrubs has organised tours of Poland on behalf of many Western bands and was involved in getting Everything But The Girl and Misty to Moscow last year. „There wassome problem getting permission from The Ministry Of Culture,” confirms Marek Zbrzezny, over a welcoming dinner. The vicepresident of Alma Art, he powered Libero`s notion through. „The Minister said he didn`t know of this music. He didn`t give a positive or negative opinion. He just said, It`s a short time to prepare this festival.” Carrot is in several senses a fait accompli where everything is argued over down to the size of posters. We`ve visited several bars but have yet to hear a bar of music. Outside the Gwardia Hall, like any other country, the security guards are letting people in cut price and pocketing the proceeds. Meanwhile, in the half-light of a chilly dusk we get an opportunity to take in the amount of work that has gone into Carrot. The aforementioned condoms, used because they`re cheaper than balloons, peer at us with a transparent leer from the ceiling. Along the upper tiers of the arena hang sheets painted with neo-primitive designs. The stage curtain is made from hunfreds of small pieces of paper and depicts the phallic vegetable wymbol of the event. „I chose a carrot because it`s an empty symbol without links to ideology, philosophy… but people still wanted to build an ideology around the carrot. It`s red, they said. Full of vitamin A; A equals anarchy etc.” grumbles Libero slyty. Reportaz, the Polish musical cntribution to the evening, are going, through their free form jazz paces. Jazz is a significiant subculture here but this cannot get around the fact that Reportaz sound like yesterday`s news. From Berlin, acompanied by rhytms of blood and Russian Film projector that refuses to work. Die Todlische Doris come on at first like disco dancers painted by Dali and swiftly go from plain strange to unplain weird. I`m not familiar with their muse but even at a distance it is clear their mating of theatricality and music explodes the boundaries of both with severely twisted humour. Taboo or not to boo? Well, in the interval the main topic of conversation in the audience is whether or not to heckie the first of two Russian contributions to Carrot, Zoltyje Pocztaliony aka The Yellow Postmen. the crowd decides not to. „because by appearing here the band will be blaming the Russian style of living.” I`m told. An amateur „underground” group, as opposed to officially sanctioned professionals, the Postmen from Riga specialise in absurdist lyrics. This is the first time they`ve appeared outside of Latvia let alone the USSSR. „Our main problem is we`re an electronic group yet we don`t have the necessary instruments to perform like one, ” they explain. Indeed they are. A tape of their music, given to me by Soviet critic Art Troitsky finds The Postmen perched between Depeche Mode and The Beatles. Nonetheless, introducted by a retired punch drunk boxer MC – „It`s important to break down age barriers,” reckons Libero – The Postmen skilfully recreate electronic pop on conventional instruments. As someone points out, „There are 320,000,000 people in Russia. If there are the same proportion of talented musicians as anywhere else we can expect some amazing bands to emerge.” This is precisely why the USSR and Eastern Bloc in general is a potential enema to unblock he crisis of cultural constipation we live with in the West. I have heard Soviet groups more to my taste for grit, a Siberian scratch and match band for example, but The Yllow Postmen acquit themselves admirably in the circumstances. From Russia with love to Britain with arrogance. Wolfgang Press – electronics, overload guitar and a singer who wears Richard Butler`s heart on his sleeve and keeps Nick Cave`s despar in the wallet – are horrible. Cold, despite proclaiming to be a „Sweatbox”, and calculatedly „modern”, they substitue power for emotion and desecrate Aretha Franklin`s „Respect” in the process. It must be said though that the audience gets off mightily on WP. All 4AD acts are very popular in Poland. This is because Ivo`s label, like Mute and Factory, is one of the few British concerns with the vision to see that a few records sent to Eastern radio DJs is a huge investment for the future. Already thisstrategy is partly paying off. Factory have licenced Joy Division/New Order product to the main Polish „new wave” label, Tonpress, as have Mute with Depeche. This is a major change in the Polish scene and as the economics of necessity draws the Iron Curtain even further apart one can expect more of this. At the first of two midnight press conferences at the Hotel Solec three hundred bemused members of bands and the press gather. Aside from Libero, who`s been awake for four nights fuelled on honey and garlic, telling us the meaning of „alternative”, nothing much is learned. Yet what the press conferences – which heat up connsiderably the following evening when I inquire if Carrot is just a pawn in a political propaganda game – illustrate is just how serious the Polish mainstream media are taking the event. This becomes more intense when the three British rock critics present find themselves being intervieved on video about the state of rock. But that`s two hangovers later and some good music on. Test Dept couldn`t be present but Tony, a former member, spends the afternoon of the Carrot`s second day scouting, through the junkyards of Warsaw for any old iron. Teaming up with a guitarist from The Ex, he gives a performance which we unfortunately miss but he dubs „spontaneous”. Seven years in existence and five albums down the line. The Ex are a big stick of gelignite down an apathetic gullet. Often cheaply characterised as Sonic Youth rip-offs with added politics, The Ex – judging by tonight`s sighting – are one of the great post-hardcore rock groups in the world. Breathless and brutally brillant, Holland should be proud of The Ex. Israel certainly is of Minimal Compact, where they are seen as the most complete band ever to emerge. For some members, like bass-beautiful Malka, this trip to Poland is, particularly emotional since they were born here. What`s flowing out of the PA is what makes Minimal Compact, even on a below par gig, one of the most riginal groups extant. Samy`s  shuny steel hard voice, Malka`s fragility and Rami`s scouring Yiddish soul combine to invoke a unique vocal kiss between the modern and ancient cultures of the Middle East. They cover territory ranging from pop through rock to ballads and each footprint on the map is imbued with the poignancy of fiery Jewish emotionality. Everywhere I go Minimal Compact seem to be intervieved by the Polish TV and press. They`ve certainly made a mark at Carrot and plan to come back. Maybe they`ll be going to Hungary first though. For Carrot, as Csaba Hasnoczy, of Budapest`s superb Kampec Dolores, explains, „The festival was initially conceived by Libero and me as a rolling roadshow going through all the Eastern Bloc and ending up in Moscow.” We`re in the Kampec Dolores dressing room in the bowels of the hall post gig. Csaba is telling us that as soon as he gets back to Hungary he plans to put Carrot Part 2 into action. He smiles diffidently behind his glasses. An hour ago onstage things were different. Kampec Dolores, formed after Csaba left Hungary`s premier punk band, De Kontrol were pumping out melodic but ragged songs such as „Hejhc” over a beatbox of tricks. Gabi`s shrill but thrillingly pure voice and disturbed violin playing set the seal. We miss the „official” Russian band, Maszyna Wriemieni, who`ve sold 40 milion singles in the USSR. Appropriately the Soviet`s name means ime Machine. And we`ve been told that their sub-Genesis offerings aesthetically creak like they`ve just left the ark. It seems the audience think so to. En masse they lit matches in a gesture of supreme irony when the Tme Machine landed. This was followed by heckling. Warsaw`scoolest cats give the collective finger to Russia`s legends. Alma Art are embarrassed and one can almost hear the diplomatic rumblings in the corridors of power. Nick Hobbs and The Shrubs rectify this discontent with a jerky, dissonant set. They don`t hedge around but plunge straight into the fracture of old rock and pull out bone splinters with glee. Andjust when the band seem to be going off in so many directions it seems like they`ll bust apart at the seams. Nick pulls all the elements back together by running back and forth while barking his dark poetry. Did smeone slip on hallucinogen into my vodka? The hall is filling with people out of a Fellini fantasy. A Madonna with candles on her shoulders is dispensing incense from a huge fumigator: a silver suited man with a large mirror is reflecting spotlights back into the crowd. In the far corner an impromptu session is underway with a monkey on drums, a choirboy on basson and the rap mike. Nearly as mindboggling as Internationle Project Familija Radjo Varsava`s prior set. I bet this „happening” is Libero`s doing it has the trait of his Dadaist humour: the appropriation of religious paraphernalia in a strongly Catholic country s deliciously wicked. „It was down on the Sloop John B.” sing David Thomas, bringing us back to reality. The big man with the most delicate of physical and vocal gestures, aided not by The Wooden Birds but what appears to be a major part of Pere ubu, just turns up the magic button to maximum. An accodian, set of horns, and an imagination unlimited in which little dinosaurus run free, he is transfixing. between pillaging The Beach Boys and his finalsolo rendition of a spontaneous „Goodnight”. David Thomas talent stands broader than his shoulders. And so the Carrot has been eaten. I still have`t manage to track down Libero. There`s still aquestion i want to ask him. A few days later, shaven and strangely suited, he whisks us off to a restaurant. That song you were singng that sounded like „Paranoia! Paranoia!” What is it about? Hah! „No! What he was screaming was, C****! C****,” laughs Piotr, our ever patient interpreter. Libero scratches his head and smiles. „It wasn`t meant to be either of those. What I was screaming was, Beefsteak! Beefsteak!” Welcome to Poland 1987, Dada.

Kurtyna opada i odsłania Wschód. Jack Barron zaszokowany w Warszawie na Festiwalu Marchewka, gdy rock ze Wschodu kieruje się na Zachód. Zdjęcia: Eye And Eye. Zwisające z dachu kępy nadmuchanych prezerwatyw, kołyszą się ogromne papierowe kiełbaski, a kilka tysięcy osób na widowni jest w połowie drogi między wyciem a śmiechem. Na scenie, ubrany niczym niedopasowany członek plemienia z Nowej Gwinei jak gad, dadaistyczny lider Internationale Project Familija Radio Varsava uderza w werbel pomiędzy elektronicznymi pulsami i krzyczy coś, co brzmi jak „Paranoja! Paranoja!”. Dosłowne tłumaczenie, jak mnie zapewniono, to „C****! C****!”. Nie znajdujemy się w ICA, nowojorskim Cat Club ani żadnym innym zachodnim artystycznym slumsie. Co zdumiewające, ta scena – na której niemieckie Die Todlische Doris, rozdzierające umysły, tarzały się nago i śpiewały o homoseksualizmie, izraelscy, wyrafinowanie łamiący dusze Minimal Compact, rozdawali swoją „śmiertelną broń”, a holenderscy, zjadliwi anarcho-punkowcy The Ex rozcinali liberalne poczucie winy na strzępy swoim „Pokkeherrie” – znajduje się w samym sercu Europy. A jak głosiło moje zaproszenie: „Polska leży w środku Europy. Warszawa leży w centrum Polski. Hala Gwardii leży w samym sercu Warszawy”. Ten trzydniowy Festiwal Marchewki to pierwsze międzynarodowe wydarzenie awangardowo-alternatywne, które odbyło się w Europie Wschodniej. A to dzięki wizji i energii absurdalisty, który do nas krzyczy. Pochodzi z Jugosławii i nazywa się Libero Pertič. Pomysł na Carrot przyszedł mu do głowy mniej więcej w czasie, gdy pracował na zmywaku w Londynie w sierpniu zeszłego roku. A przynajmniej tak mówi. „Słuchałem wywiadów z Rodem Stewartem w radiu, słuchałem, jak pierdzi na antenie… Oczywiście zbierało mi się na wymioty i właśnie wtedy myślałem o zaproszeniu wszystkich tych zespołów do Polski”. Spotkamy się w Polsce, kochanie. Tak brzmi refren satyrycznej piosenki miłosnej Jima Thirwella „Między Hitlerem a Stalinem” – przypomnienia o krwawej historii kraju. Ale nawet głos płodu, słyszany z głośników, nie był w stanie zagłuszyć czarnego humoru, gdy tymczasem samolot LOT-u przelatywał przez szaroniebieskie niebo nad Warszawą. Pierwszy raz przyjechałem tu pod koniec ’82, krótko po tym, jak żelazna pięść stanu wojennego uderzyła w polską wrażliwość. Dwa tygodnie spędzone w autobusie z zachodnim zespołem rockowym i dziesięcioma muskularnymi ochroniarzami nie były niczym przyjemnym. Drugi raz, na festiwalu w Łodzi. Ukradziono mi paszport i aparaty, przez co o północy utknąłem w windzie między 21. a 22. piętrem jednego z najwytworniejszych hoteli w kraju. Wciąż mam silny ideologiczny zawrót głowy, gdy samoloty lądują w Warszawie. „W rzeczywistości nie ma już żelaznej kurtyny” – uważa Walter Chełstowski. Szef CCS, jednego z niewielu niepaństwowych studiów nagraniowych w Polsce, wśród jego obecnych projektów muzycznych wyróżniają się One Million Bulgarians i Kosmetyki Mrs. Pinki. „Nawet po stanie wojennym z roku na rok sytuacja wolnościowa stawała się coraz lepsza. Na przykład, wcześniej nie dało się nawet wydrukować nazw niektórych zespołów, takich jak, powiedzmy, SS20. Teraz w gazetach i radiu można podać praktycznie każdą nazwę, nawet najbardziej obsceniczną”. Gdy wysiadamy, przybywając z kraju z czterema milionami bezrobotnych do kraju pełnego zatrudnienia, kurtyna się rozsuwa, ukazując: gospodarkę, w której według „The Observer” 40 procent populacji żyje poniżej oficjalnej granicy ubóstwa; gdzie średnia pensja wynosi 20 000 zł miesięcznie, a kaseta wideo kosztuje 22 000 zł; gdzie cena nielicencjonowanej zachodniej płyty to 5-8 000 zł i… gdzie młodzież jest w większości niezwykle przyjazna i kreatywna właśnie dlatego, że w sztuce wciąż istnieje formalny system cenzury. A gdzie grupa ludzi, wymachujących papierowymi kapeluszami, które stanowią najbardziej pomysłowy program Festiwalu Marchewki, czeka, by nas powitać. Piotr Mikta, nasz pełen natchnienia tłumacz, Lidia, rzeczniczka prasowa i inni z Alma Art wzywają. Alma Art to organizacja studencka zrzeszająca 40 klubów i pół miliona członków. To oni wyłożyli większość z szacowanych 13-14 milionów złotych, jakie kosztowała organizacja festiwalu. Te fakty i liczby mogą wydawać się nieco nudne, ale wyobraź sobie: nazywasz się Libero. Grasz w zespole, którego ideałem zabawy jest drażnienie publiczności elektronicznymi taśmami o samochodach, ciężarówkach i łyżkach, widelcach, zanim pojawisz się osobiście za małą górą z papier-mâché i zaczniesz pojedynkować się z rodakami, używając ogromnych elektrycznych pałek. Wyobraź sobie, że chcesz zebrać prawie milion franków, aby sprowadzić podobnie myślących nieznajomych z całego świata do kraju, którego polityczna egzystencja opiera się na konserwatywnym konformizmie. „Myślałem, że zwariował, kiedy zeszłego lata zwrócił się do mnie z tym pomysłem” – komentuje Nick Hobbs. Niezwykle sprawny wokalista The Shrubs organizował trasy koncertowe po Polsce dla wielu zachodnich zespołów i brał udział w sprowadzeniu Everything But The Girl and Misty do Moskwy w zeszłym roku. „Był problem z uzyskaniem pozwolenia od Ministerstwa Kultury” – potwierdza Marek Zbrzeźny podczas kolacji powitalnej. Wiceprezes Alma Art, właśnie wtedy, przeforsował pomysł Libero. „Minister powiedział, że nie zna tej muzyki. Nie wyraził ani pozytywnej, ani negatywnej opinii. Powiedział tylko: „Mamy mało czasu na przygotowanie tego festiwalu”. „Marchewka” to w wielu aspektach fakt dokonany, gdzie wszystko jest przedmiotem dyskusji, nawet rozmiar plakatów. Odwiedziliśmy kilka barów, ale jeszcze nie usłyszeliśmy ani jednego baru z muzyką. Przed halą Gwardii, jak w każdym innym kraju, ochroniarze wpuszczają ludzi po obniżonej cenie i zgarniają dochód. Tymczasem, w półmroku chłodnego zmierzchu, mamy okazję podziwiać ogrom pracy włożonej w Carrot. Wspomniane prezerwatywy, użyte w scenografii, bo są tańsze niż balony, spoglądają na nas z sufitu przejrzystym, pożądliwym spojrzeniem. Wzdłuż górnych poziomów areny wiszą prześcieradła pomalowane neoprymitywnymi wzorami. Kurtyna sceniczna wykonana jest z setek małych kawałków papieru i przedstawia podłużny, roślinny symbol wydarzenia. „Wybrałem marchewkę, bo to pusty symbol, pozbawiony związku z ideologią, filozofią… ale ludzie i tak chcieli zbudować wokół niej ideologię. Jest czerwona, mówili. Pełna witaminy A; A równa się anarchii itd.” – mruczy Libero przebiegle. Reportaż, polski zespół występujący wieczorem, podąża we własnym swobodnym, jazzowatym klimacie. Jazz jest tu (w Polsce) znaczącą subkulturą, ale nie da się ukryć, że (jazzowo) Reportaż brzmi jak wczorajsze wiadomości. Z Berlina, w akompaniamencie krwistych rytmów i zepsutego rosyjskiego projektora filmowego. Die Tödliche Doris początkowo przypominają tancerki disco namalowane przez Dalego i szybko przechodzą od jednego do drugiego dziwactwa. Nie znam ich muzyki, ale nawet z daleka widać, że ich połączenie teatralności i muzyki przekracza granice obu gatunków, a wszystko to z mocno wypaczonym humorem. Buczeć czy nie buczeć? Cóż, w przerwie głównym tematem rozmów na widowni było to, czy należy buczeć na pierwszym z dwóch rosyjskich utworów na Carrot, Żółtych Pocztylionów, czyli The Yellow Postmen. Publiczność postanowiła tego nie robić. „Bo pojawiając się tutaj, zespół będzie obwiniał rosyjski styl życia”. Usłyszałem. Amatorska grupa „undergroundowa”, w przeciwieństwie do oficjalnie uznanych profesjonalistów, Listonosze z Rygi specjalizują się w absurdalnych tekstach. To ich pierwszy występ poza Łotwą, nie mówiąc już o ZSRR. „Naszym głównym problemem jest to, że jesteśmy zespołem elektronicznym, a jednocześnie nie mamy instrumentów niezbędnych do grania jak zespół elektroniczny” – wyjaśniają. Istotnie. Na taśmie z ich muzyką, którą dał mi radziecki krytyk Art Troitsky, The Postmen plasują się pomiędzy Depeche Mode a The Beatles. Niemniej jednak, zaprezentowani głosem emerytowanego boksera-pijaka jak konferansjera w ringu (MC-Mistrz Ceremonii))  – „Ważne jest przełamywanie barier wiekowych” – uważa Libero – The Postmen umiejętnie odtwarzają elektroniczny pop na konwencjonalnych instrumentach. Jak ktoś zauważył: „W Rosji mieszka 320 milionów ludzi. Jeśli będzie tyle samo utalentowanych muzyków, co gdzie indziej, możemy spodziewać się powstania niesamowitych zespołów”. Właśnie dlatego ZSRR i cały blok wschodni stanowią potencjalną lewatywę, która może przełamać kryzys kulturowego zaparcia, z którym żyjemy na Zachodzie.Słyszałem radzieckie zespoły, które bardziej odpowiadały mojemu gustowi jeśli chodzi o chropowatość, na przykład syberyjski zespół grający scratch and match, ale The Yellow Postmen spisali się w tych okolicznościach znakomicie. Teraz z ukochanej Rosji do aroganckiej Wielkiej Brytanii. Wolfgang Press – elektronika, przeładowana gitara i wokalista z sercem Richarda Butlera na dłoni, jak zrozpaczony brakiem gotówki Nicka Cave – są okropni. Zimni, mimo, że zapowiadają się na poświęconych sztuce i nowoczesnych, zastępują jednak emocje siłą fizyczną, profanując przy tym szacunek dla Arethy Franklin. Trzeba jednak przyznać, że publiczność jest zachwycona Wolfgang Press. Wszystkie zespoły z 4AD (brytyjska wytwórnia) cieszą się w Polsce ogromną popularnością. To dlatego, że wytwórnia Ivo, podobnie jak Mute i Factory, jest jedną z niewielu brytyjskich firm, które uważają, że kilka płyt wysłanych do wschodnich prezenterów radiowych to ogromna inwestycja w przyszłość. Ta strategia już częściowo przynosi efekty. Factory udzieliło licencji na produkty Joy Division/New Order głównej polskiej wytwórni „new wave”, Tonpress, podobnie jak Mute z Depeche Mode. To ogromna zmiana na polskiej scenie politycznej i biorąc pod uwagę, że gospodarka z konieczności jeszcze bardziej odsłania Żelazną Kurtynę, można spodziewać się dalszych takich zmian. Na pierwszej z dwóch konferencji prasowych o północy w hotelu Solec zebrało się trzystu oszołomionych członków zespołów i dziennikarzy. Poza Libero, który nie spał od czterech nocy, odżywiając się miodem i czosnkiem, i wyjaśniającym nam znaczenie słowa „alternatywny”, niewiele się dowiedzieliśmy. Jednak konferencje prasowe – które znacznie się zaostrzają następnego wieczoru, gdy pytam, czy Carrot jest tylko pionkiem w politycznej grze propagandowej – pokazują, jak poważnie polskie media głównego nurtu traktują to wydarzenie. Sytuacja staje się jeszcze bardziej napięta, gdy trzej obecni brytyjscy krytycy rockowi udzielają wywiadów przed kamerą na temat stanu (polskiego) rocka. Ale to już dwa kace później i dobra muzyka w tle. Zespół Test Dept. nie mógł być obecny, ale Tony (Cudlip), były członek, spędza popołudnie drugiego dnia Carrot, szukając czegoś starego na złomowiskach Warszawy. Współpracując z gitarzystą The Ex, daje mini-występ (zastępczy), którego niestety nie widzimy, ale który sam określa mianem „spontanicznego”. Siedem lat istnienia i pięć albumów za sobą. The Ex to wstrząs, jak dynamit na obojętność lub znieczulicę. Często określani jako tandetne podróbki Sonic Youth z domieszką polityki, The Ex – sądząc po dzisiejszym spotkaniu – to jeden z najlepszych zespołów post-hardcore’owych na świecie. Zapierający dech w piersiach i brutalnie błyskotliwy, Holland powinien być dumny z The Ex. Izrael godnie reprezentował Minimal Compact, gdzie postrzegani są jako najbardziej kompletny zespół, jaki kiedykolwiek powstał. Dla niektórych członków, jak na przykład Malki, grającej na basie, ta podróż do Polski jest szczególnie emocjonująca, ponieważ urodziła się tutaj. To, co wydobywa się z głośników, sprawia, że Minimal Compact, nawet na koncertach poniżej oczekiwań, jest jednym z najbardziej oryginalnych zespołów na świecie. Nieśmiały, stalowo-twardy głos Samy’ego, delikatność Malki i przenikliwa jidyszowa dusza Ramiego łączą się, by przywołać wyjątkową łączność między współczesną a starożytną kulturą Bliskiego Wschodu. Poruszają się w szerokim spektrum od popu, przez rock, po ballady, a każdy ślad na drodze jest przesiąknięty przejmującą, płomienną żydowską emocjonalnością. Gdziekolwiek jestem, Minimal Compact udziela wywiadów polskiej telewizji i prasie. Z pewnością odcisnęli swoje piętno na Carrot i planują tu powrót. Być może jednak najpierw pojadą na Węgry. Jak wyjaśnia Csaba Hajnóczy z budapeszteńskiego Kampec Dolores: „Festiwal został pierwotnie wymyślony przez Libero i przeze mnie jako cykliczna trasa koncertowa po całym bloku wschodnim, która zakończy się w Moskwie”. Jesteśmy w garderobie Kampec Dolores, w głębi hali, po koncercie. Csaba mówi nam, że jak tylko wróci na Węgry, planuje uruchomić Carrot Part 2. Uśmiecha się nieśmiało zza okularów. Godzinę temu na scenie było inaczej. Kampec Dolores, założony po odejściu Csaby z czołowego węgierskiego zespołu punkowego De Kontrol, tryskał melodyjnymi, ale surowymi utworami, takimi jak „Hejhc”, na tle beatboxu pełnego trików. Piskliwy, ale porywająco czysty głos Gabi i niespokojna gra na skrzypcach przypieczętowały ten sukces. Tęsknimy za „oficjalnym” rosyjskim zespołem, Maszyną Wriemieni, który sprzedał 40 milionów singli w ZSRR. Nazwa zespołu, jak na ZSRR przystało, oznacza maszynę czasu. A powiedziano nam, że ich sub-genesisowe utwory estetycznie skrzypią i do festiwalu nie pasują. Wygląda na to, że publiczność też tak myśli. Masowo zapalili zapałki w geście najwyższej ironii, gdy na scenę wyszła Maszyna Czasu. Potem nastąpiły prowokacje. Najodważniejsi słuchacze pokazują środkowy palec rosyjskim legendom. Alma Art jest zażenowany, a z kuluarów wysłanników władz słychać dyplomatyczne pomruki. Nick Hobbs i The Shrubs łagodzą to niezadowolenie szarpanym, dysonansowym setem. Nie unikają sztuczek, ale rzucają się prosto w koleinę starego rocka i z radością zacierają atmosferę poprzedniego koncertu. I właśnie wtedy, gdy zespół wydaje się zmierzać w tak wielu kierunkach, wydaje się, że zaraz rozpadnie się w szwach. Nick łączy wszystkie elementy, biegając tam i z powrotem, wykrzykując swoją mroczną poezję. Czy ktoś poślizgnął się na halucynogenie do mojej wódki? Sala zapełnia się ludźmi z fantazji Felliniego. Madonna ze świecami na ramionach rozsiewa kadzidło z ogromnego fumigatora: mężczyzna w srebrnym garniturze z dużym lustrem odbija światło reflektorów w stronę tłumu. W odległym kącie trwa improwizowana sesja z małpą na perkusji, chórzystą na fagocie i mikrofonem rapowym. Prawie tak oszałamiające, jak poprzedni występ Internationle Project Familija Radjo Varsava. Założę się, że to „wydarzenie” jest dziełem Libero, które ma cechy jego dadaistycznego humoru: zawłaszczanie rekwizytów religijnych w silnie katolickim kraju jest przepysznie niegrzeczne. „To było na słupie John B.” – śpiewa David Thomas, przywracając nas do rzeczywistości. Ten potężny mężczyzna o najdelikatniejszych gestach fizycznych i wokalnych, wspomagany nie przez The Wooden Birds, ale przez to, co wydaje się być ważną częścią Pere Ubu, po prostu włącza magiczny przycisk na maksa. Akordeon, zestaw rogów i nieograniczona wyobraźnia, w której małe dinozaury biegają swobodnie, hipnotyzuje. Między grasowaniem po The Beach Boys a finałowym solowym wykonaniem spontanicznego „Goodnight”. Talent Davida Thomasa wykracza poza jego ramiona. I tak marchewka została zjedzona. Nadal nie udało mi się namierzyć Libero. Wciąż mam pytanie, które chcę mu zadać. Kilka dni później, ogolony i w dziwnym garniturze, zabiera nas do restauracji. Ta piosenka, którą śpiewałeś, brzmiała jak „Paranoja! Paranoja!”. O czym ona jest? Ha! „Nie! Krzyczał: C****! C****!” – śmieje się Piotr, nasz zawsze cierpliwy tłumacz. Libero drapie się po głowie i uśmiecha. „To nie miało być żadne z tych. Krzyczałem: Befsztyk! Befsztyk!”. Witaj w Polsce 1987, Dada.