1982 GRUDZIEŃ, koncert REPORTAŻ

Grudzień 12, 1982

12.12.1982, I Festiwal Zespołów Nowofalowych, klub Nurt, Poznań

TŁO HISTORYCZNE W CZASIE KONCERTU REPORTAŻ

Trwa stan wojenny, komuniści szaleją, w całym kraju manifestacje i strajki. W październiku 1982 roku zdelegalizowano dziesięciomilionową! Solidarność, zachód nakłada na PRL kolejne sankcje. W Rzymie kanonizacja św. Maksymiliana Kolbe. ZSRR napada na Afganistan, USA instaluje się w kosmosie, a żydzi w Palestynie. W Hiszpanii mistrzostwa świata w piłce nożnej. W Polsce latem młodzież zostaje przekierowana z ulicy na festiwal w Jarocinie, gdzie działa cenzura tekstów, a zespoły muszą się kwalifikować i być zatwierdzane przez “komisję konkursową”. Z biegiem czasu festiwal z eklektycznego przekształca się w punkowy, aż do komercyjnego. Nigdy nie chcieliśmy tam zagrać. Od listopada trwa apogeum napięć i protestów społecznych. Solidarność wysyła apel do krajów zachodnich o pomoc żywnościową. Następuje gwałtowna podwyżka cen paliwa i alkoholu, az o 80%. Mimo to, 4 grudnia na tydzień przed stanem wojennym, w Katowicach i Warszawie daje koncert bez honorariów, tylko za… bilety lotnicze Tina Turner.

REPORTAŻ - początek działalności muzycznej zespołu. Centrum Poznania w roku 1982.

O KONCERCIE REPORTAŻ

Pierwszy koncert zespołu Reportaż odbywa się w ramach Pierwszego Festiwalu Zespołów Nowofalowych w klubie Nurt przy ul. Dożynkowej 9 w Poznaniu dnia 12 grudnia 1982 roku. Mamy 19 lat oraz za sobą muzykę punkową i nowofalową. Chcemy koniecznie grać bez gitary elektrycznej i coś nowego, nieznanego. Pobrzmiewają u nas fascynacje niemieckim zespołem DAF. Powoli poznajemy awangardową muzykę rockową z ARS2 i z Recommended Records. Jako plastycy jesteśmy nią zafascynowani. Pierwsze, dwa miesiące działalności spędzamy na próbach w poznańskim klubie Wawrzynek. W grudniu, w klubie Nurt kończy się remont kapitalny. Ściany wykładają wykładziną, dodają elementy dekoracyjne, kupują nowy sprzęt. Rozpoczynają się próby zespołów; Mr Zoob, Super Duo, Wielka Łódź, Żuki. Nieformalnym wymogiem przynależności do klubu jest studiowanie na Akademii Rolniczej. Dzidek z zespołu >> Sten ten warunek spełniał, a Reportaż jest postrzegany jako jego kontynuacja. Na próby godzi się ówczesny kierownik Nurtu Bogdan Kuncewicz – sympatyk Stena. Zaprasza nas jednocześnie na grudniowy, 1 Festiwal Zespołów Nowofalowych w klubie Nurt. Projektuję pierwszy plakat koncertowy Reportażu, który po ręcznym uzupełnieniu daty kopiujemy na ksero i sami rozwieszamy w mieście. Na festiwalu, przed nami występuje pięć, innych zespołów. Przed naszym koncertem zmieniamy kolorowe światła na bijący z jednej żarówki, przenikliwy, zimny błękit. To jest nasza pierwsza „scenografia”. Przed występem redukuję także do minimum skład stojącej na scenie perkusji, ustawiam moją stopę i hi-hat Szpaderskiego. Piotr gra na trzech strunach, bo przed koncertem jedna mu pęka. Marzena ubiera czarny T-shirt z namalowanym na biało znakiem „R” w rombie. Każdy z siedmiu utworów nagradzany jest oklaskami. Nielicznej punkowej i nowofalowej publiczności, podoba się nasze skromne instrumentarium i nietypowe brzmienie. Koncert nagrywa ktoś z widowni na Grundiga, ale jakość okazuje się fatalna. Dlatego dokument zawiera tylko fragmenty utworów. Tego wieczoru gra po nas jeszcze zespół Kierowca Bombowca, ale ponieważ jest to klasyczny rock, to część nowofalowej i punkowej publiczności opuszcza salę. Nagłośnieniem festiwalu zajmuje się Przemysław Ślużyński.

WYKONAWCY KONCERTU REPORTAŻ

Andrzej Karpiński (19 lat) – perkusja, teksty, śpiew

Piotr Łakomy (19 lat) – gitara basowa, przetwornik bass booster, śpiew

Marzena Karpińska (Kaczmarek) (19 lat) – śpiew

Jacek Hałas (18 lat) – miniklawiatura, trąbka, śpiew

WYKONANE UTWORY I TEKSTY REPORTAŻ

1982.10.16 >> tekst pt. Tymczasowy Raj

1981.11.30 >> tekst pt. Elektryczne Miasto

1982.10.16 >> tekst pt. Skafander Przyjaźni

1982.10.16 >> tekst pt. Zawiedziony Punk

1982.10.16 >> tekst pt. Galart

1982.12.05 >> tekst pt. Bezportaż

1982.10.16 >> tekst pt. Ciemny pokój

Studyjne nagrania w/w utworów:

1983.02.13 >> Piedestał studio Radia Winogrady

1982-12-12-opis-kasety-z-nagraniem-pierwszego-koncertu-Reportaz-klub-Nurt-Poznan-Marzena-Karpinska-Kaczmarek-Piotr-Lakomy-Andrzej-Karpinski-Jacek-Halas

SPRZĘT I INSTRUMENTY REPORTAŻ

1981.10.20 >> miniklawiatura monofoniczna Faemi ZSRR

1981.11.12 >> gitara basowa Jolana CSRS

1981.11.13 >> struny marki Fender do gitary basowej

1982.10.20 >> Bass Booster Electro-Harmonix

1982.10.20 >> hi-hat, stopa, statywy Szpaderski Łódź

1982.11.25 >> trąbka Polmuz

1982.12.12 >> combo Fender Bassman Ten

1981.10.18 >> combo Fender Twin Reverb

1981.06.05 >> mikrofon AKG D-190 1 szt.

1981.06.05 >> mikrofon Dynacord lub Electro-Voice 3 szt.

1982.12.12 >> mikrofon MDU-29 Unitra Tonsil 2 szt.

1982.12.12 >> combo Peavey Bandit

1981.06.05 >> zestaw nagłośnieniowy Peavey powermikser XR600, FH-1, C700 i 115-BW Continental

1983.01.07 >> Vermona 1010, powermikser 1060, kolumny 1000H

1982.06.20 >> magnetofon kasetowy Unitra M531S

1982.06.20 >> mikrofon Unitra Tonsil MDO-23 2 szt.

GRAFIKA REPORTAŻ

1982.12.10 >> pierwszy plakat zespołu Reportaż

MUZYKA Z KONCERTU REPORTAŻ

rejestracja: anonimowa, montaż: Andrzej Karpiński

ZDJĘCIA Z KONCERTU REPORTAŻ

autor: Wojciech Woziński

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. od lewej: Marzena Karpińska (Kaczmarek), Piotr Łakomy, Andrzej Karpiński, Jacek Hałas

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. Reportaż, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Marzena Karpińska (Kaczmarek), z przodu widowni Przemysław Ślużyński

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. Reportaż, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Marzena Karpińska (Kaczmarek), Piotr Łakomy, gitara basowa Jolana

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. od lewej: Piotr Łakomy, Andrzej Karpiński, Jacek Hałas

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Andrzej Karpiński, perkusja Szpaderski

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. Reportaż, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Marzena Karpińska (Kaczmarek), Piotr Łakomy, Andrzej Karpiński

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Jacek Hałas, mini klawiatura Fazmi

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Jacek Hałas, trąbka Polmuz, mini klawiatura Fazmi

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Piotr Łakomy

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, przygotowania, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Jacek Hałas, Andrzej Karpiński

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. Reportaż, przygotowania, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. od lewej: Jacek Hałas, Marzena Karpińska (Kaczmarek), Piotr Łakomy

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. Reportaż, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Marzena Karpińska (Kaczmarek), Piotr Łakomy

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r.

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Andrzej Karpiński, Jacek Hałas, ustawienie mini klawiatury Fazmi

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. “Reportaż”, przygotowania, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. Andrzej Karpiński, Cezary Ostrowski

REPORTAŻ - pierwszy koncert pt. Reportaż, przygotowania, klub NURT, Poznań, 12.12.1982 r. od lewej: Cezary Ostrowski, Jacek Hałas, Przemysław Ślużyński

1981 LISTOPAD, koncert SOC & Republika

Listopad 13, 1981

13.11.1981, II Festiwal Zespołów Nowofalowych, klub Od Nowa, Dwór Artusa, Toruń

TŁO HISTORYCZNE W CZASIE KONCERTU SOC

W każdej dziedzinie życia w Polsce wrze! Za 30 dni stan wojenny, ale ludzie mają nadzieję, że to nie nastąpi. Wojska radzieckie zainstalowane od lat w Polsce i NRD są w zupełnej gotowości bojowej włącznie z bronią atomową, która w znacznej ilości znajduje się w okolicach… Piły. Konfrontacja wisi w powietrzu. Brakuje wszystkiego i jest bardzo, bardzo źle!

O KONCERCIE SOC

Dokładnie na miesiąc przed stanem wojennym, 13 listopada 1981 roku Soc występuje jeszcze na II Festiwalu Zespołów Nowofalowych w klubie Od Nowa w Toruniu. Zespół tworzymy we wrześniu 1981 roku, po rozwiązaniu punkowej grupy >> Sten. Wszyscy, oprócz Janusza, jesteśmy uczniami poznańskiego Liceum Plastycznego. Jesteśmy już po koncertach z jugosłowiańską grupą Šarlo Akrobata (Poznań 18.10.1981). Dowiadujemy się, że w Toruniu, ma odbyć się kolejny przegląd grup nowofalowych. Możemy wziąć udział w festiwalu, więc przygotowujemy utwory bardziej nowofalowe niż punkowe i koniecznie bez gitary elektrycznej. Bardzo skontrastowane i czasami konwulsyjne rytmicznie. Ktoś z naszego otoczenia wysyła do organizatorów kasetę magnetofonową z naszymi nagraniami. Na tej podstawie oraz z faktu występu z Šarlo Akrobata zapraszają nas na festiwal. Zespół Soc jest w słabym stanie psychicznym, jest w trakcie przebudowy i poszukiwania nowej, post punkowej koncepcji. Dwa miesiące wcześniej dowiadujemy się, że nasz gitarzysta Dzidek wyjeżdża do Niemiec i… już nie wraca. Dlatego Sten bez jego gitary przeobraża się w coś innego. Instrumentalnie powstaje więc dziwna sytuacja, gdyż w Soc jest teraz dwóch perkusistów i basista, a zespół nie ma… perkusisty. Leszek śpiewa i pisze teksty, a ja jestem zmuszony grać na klawiszach. I znów na perkusji gra Leszka brat Janusz, chociaż oficjalnie do zespołu nie należy. Do Torunia przygotowujemy kilka utworów, ale nie są dopracowane. Nie jesteśmy przyzwyczajeni do muzyki bez gitary elektrycznej. To ma być nasz pierwszy koncert z ledwie słyszalnymi klawiszami Żaczek oraz ruską miniklawiaturą Faemi. Obydwa instrumenty nie mają wyjścia na wzmacniacz, więc nagłaśniamy je przykładając mikrofon do wewnętrznego głośniczka. Piotr gra na nowym, czeskim basie Jolana, dla kontrastu przez fuzz gitarowy. Gospodarzem festiwalu jest zespół Republika. Oprócz Soc i Republiki występują tam zespoły: Brygada Kryzys, Brak, Oddech Szczura, Ultrafiolet, Transit, Novelty Poland, Opozycja, Rejestracja, Ostatnia Porcja, Elektricni Orgazm (Jugosławia) i Spaces (USA). Po naszym, 20. minutowym koncercie, z którego nie jesteśmy zadowoleni, występuje Republika. Jest to promocyjny koncert tego zespołu. Gdy schodzimy ze sceny, na którą wchodzi zespół Republika, śp. Grzegorz Ciechowski zabiera mikrofon Leszkowi i stojąc >> przy tym pianinie mówi do publiczności cyt. „…a teraz będzie prawdziwa sztuka”. Ani naszego koncertu, ani innych wykonawców nie rejestruje się z miksera. Pozostaje tylko niniejsze, przesterowane nagranie na kaseciaka z widowni, mające raczej wartość dokumentalną. Czujemy niechęć do występowania na jakichkolwiek festiwalach szczególnie, gdy gospodarzem ma być lokalny zespół. Do Poznania wracamy w słabym nastroju i nieco skłóceni. Jest to nasz ostatni koncert związany z muzyką punk i new wave przed założeniem zespołu Reportaż. Miesiąc później, 13 grudnia 1981 r. wraz z wprowadzeniem stanu wojennego, zespół Soc rozwiązuje się, a jedyny klub punkrockowy DNO na PWSSP przestaje działać. Leszek Knaflewski przenosi zainteresowania muzyczne do twórczości konceptualnej i performance. Wracam do rodzinnej Piły, gdzie w dzieciństwie, w szkole muzycznej, uczę się gry na fortepianie. W Pile poznaję Henryka Palczewskiego, dawnego ucznia mojego taty i rockową muzykę awangardową związaną z wytwórnią Recommended Records. Z tej inspiracji realizuję w domu na preparowanym, pianinie i dwuścieżkowym magnetofonie nagrania nowych utworów solowych. Rozpoczyna się fascynacja rockową muzyką awangardową. Kilka miesięcy później, po powrocie do Poznania, jeszcze w stanie wojennym wraz z Piotrem Łakomym i moją przyszłą żoną Marzeną, zakładamy najpierw nowofalowe, a potem eksperymentalne trio Reportaż.

WYKONAWCY

Andrzej Karpiński (18 lat) – keyboard, miniklawiatura

Piotr Łakomy (18 lat) – gitara basowa, fuzz

Leszek Knaflewski (21 lat) – śpiew, teksty

Janusz Knaflewski (21 lat) – perkusja

INNE KONCERTY SOC

1981.11.13 – klub Od Nowa, Toruń – II Przegląd Zespołów Nowofalowych

1981.10.18 – kino Kosmos, Poznań – >> koncert razem z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata

MUZYKA Z KONCERTU SOC

rejestracja anonimowa z widowni

1981 PAŹDZIERNIK, koncert Sten i Soc & Šarlo Akrobata

Październik 28, 1981

28.10.1981, kino Kosmos, Poznań

TŁO HISTORYCZNE W CZASIE KONCERTU STEN I SOC

Nastroje w Sten, Soc i Šarlo Akrobata były słabe z powodu napięć politycznych i destabilizacji struktury naszych krajów. Rozpadała się Jugosławia, a u nas zbliżał się stan wojenny. W maju ma miejsce zamach na papieża Jana Pawła II, a dwa tygodnie później umiera Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. Galopuje reglamentacja towarów, pojawiają się kartki i ogromny wzrost cen żywności. Wprowadzono cenzurę mediów i kultury. Fale strajków w całej Polsce i krwawe ich tłumienie przez SB. Dodatkowo w dniu naszego koncertu PZPR powołuje Jaruzelskiego na tzw. premiera, który co chwilę jeździ do Moskwy po wytyczne. Do strajków dołączają wszystkie uczelnie w Polsce. Rozpoczynają się masowe aresztowania i internowania członków Solidarności. Mimo zajętych sobą 18-latków i ocenzurowanych mediów, powyższe wydarzenia docierają do nas, zapowiadając mroczną przyszłość, a raczej jej brak. W takich warunkach działał nasz Sten i Soc oraz inne, polskie grupy punk i new wave, a naszym wspólnym (?) wrogiem był komunizm, który zatruł nam młodość!

O KONCERCIE I ZESPOLE STEN I SOC

Koncert zespołu Sten i Soc poprzedzający występ Šarlo Akrobata odbywa się 18.10.1981 r. w kinie Kosmos przy ul. Dożynkowej 9 w Poznaniu. Podejmujemy próbę nagrania Soc z konsolety, jednak transmisja z wzmacniacza basowego nie kontaktuje i bas pojawia się dopiero w 16. minucie nagrania. Muzycy Šarlo Akrobata nie zezwalają na nagranie swojego koncertu. Po odejściu od zespołu wokalisty Mariusza Włodarkiewicza i gitarzysty Zdzisława Krause (Dzidka) >> Sten powoli przekształca się w nowofalowy Soc. Podążając za zachodnimi trendami chcemy, aby muzyka Soc nabrała nowofalowego charakteru. Chcemy zastąpić gitarę elektryczną klawiszami i spróbować inaczej śpiewać. Potrzebujemy na to więcej prób i instrument klawiszowy. Zbliża się koncert z Šarlo Akrobata i nie dajemy rady się przeorganizować. W dniu koncertu w Poznaniu pada lekki deszcz, jest wiatr i mgła oraz niespełna 5°C. Gramy głównie repertuar Sten i kilka nowych utworów jeszcze z gitarą, na której zastępuję Dzidka. Pożyczam używaną perkusję Szpaderskiego, na której gra Janusz Knaflewski. To okres przejściowy dla zespołu, dlatego na plakatach widnieją jednocześnie dwie nazwy Sten i Soc. Zespół Šarlo Akrobata w składzie Ivan Vdovic (dr, voc), Dusan Kojic (bg, voc)), Milan Mladenovic (g, voc) już podczas krótkiej próby robi na nas wrażenie. Są po koncertach w Zagrzebiu i po nagraniu pierwszego LP. Piotr gra koncert na basie Rickenbacker Dusana Kojica, a mi ktoś pożycza >> podróbkę Gibsona od zespołu Turbo, który w kinie Kosmos, w pomieszczeniu za ekranem, ma regularne próby. Koncert zespołu Soc w kinie Kosmos zostaje nagrany na magnetofon kasetowy bezpośrednio z miksera. Nagłośnieniem zajmuje się akustyk Šarlo Akrobata.

WYKONAWCY

SOC

Andrzej Karpiński (18 lat) – gitara

Piotr Łakomy (18 lat) – gitara basowa

Leszek Knaflewski (21 lat) – śpiew

Janusz Knaflewski (16 lat) – perkusja

ŠARLO AKROBATA

Ivan Vdovic (21 lat) – perkusja, śpiew

Dusan Kojic (20 lat) – gitara basowa, śpiew

Milan Mladenovic (23 lata) – gitara, śpiew

WYKONANE UTWORY I TEKSTY STEN I SOC

1981.10.10 >> tekst pt. Przerywany

1981.10.10 >> tekst pt. Musztarda

1981.10.10 >> tekst pt. Jestem Zimny

1981.10.10 >> tekst pt. Milion Ludzi

1981.10.10 >> tekst pt. Raz Dwa Trzy

SPRZĘT I INSTRUMENTY STEN I SOC

1981.10.18 >> gitara basowa Rickenbacker

1981.10.28 >> podróbka gitary Gibson

1981.05.10 >> perkusja Szpaderski z elementami Polmuz

1981.10.18 >> Fender head Bassmann 70 z głośnikiem sub-basowym

1981.10.18 >> Fender Twin Reverb

1981.06.05 >> mikrofon AKG D-190

1981.05.10 >> mikrofon Beyerdynamic M69

1981.06.05 >> mikrofon Dynacord lub Electro-Voice

1981.06.05 >> mikrofon Unitra Tonsil MDU-39

1981.06.05 >> zestaw nagłośnieniowy Peavey powermikser XR600, FH-1, C700 i 115-BW Continental

GRAFIKA STEN I SOC

1981.10.18 >> prototyp logo SOC

1981.10.18 >> plakat koncertowy Sten i SOC

1981.10.10 >> rękopis tekstów SOC

INNE KONCERTY STEN I SOC

1981.11.13 – klub Od Nowa, Toruń >> II Przegląd Zespołów Nowofalowych

1981.10.18 – kino Kosmos, Poznań, koncert razem z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata

MUZYKA Z KONCERTU STEN I SOC

rejestracja: Maciej Niepoń, montaż: Andrzej Karpiński

ZDJĘCIA Z KONCERTU STEN I SOC

autor: Sławomir Sobczak

SOC - koncert z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata, Piotr Łakomy, Andrzej Karpiński, Leszek Knaflewski, kino Kosmos, Poznań 18.10.1981 r.

SOC - koncert z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata, Andrzej Karpiński, Leszek Knaflewski, Piotr łakomy, kino Kosmos, Poznań 18.10.1981 r.

SOC - koncert z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata, Jan Knaflewski, Piotr Łakomy, Andrzej Karpiński, kino Kosmos, Poznań 18.10.1981 r.

SOC - koncert z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata, Piotr Łakomy, kino Kosmos, Poznań 18.10.1981 r.

SOC - koncert z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata, Piotr Łakomy, kino Kosmos, klub Nurt-Poznań 25.08.1981 r.

ZDJĘCIA Z KONCERTU ŠARLO AKROBATA

zdjęcia Andrzej Karpiński

SOC - koncert z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata, Ivan Vdovic, Dušan Kojić i Milan Mladenović, kino Kosmos, Poznań 18.10.1981 r.

SOC - koncert z jugosłowiańskim Šarlo Akrobata, Dušan Kojić i Milan Mladenović, kino Kosmos, Poznań 18.10.1981 r.

Klatka schodowa klubu Nurt i kina Kosmos.

ZDJĘCIA Z OKOLIC KLUBU NURT

autor: Andrzej Karpiński i Piotr Łakomy

SOC - Andrzej Karpiński, kino Kosmos, klub Nurt Poznań 25.08.1981 r.

SOC - Piotr Łakomy, kino Kosmos, klub Nurt-Poznań 25.08.1981 r.

1981 CZERWIEC, koncert STEN

Czerwiec 5, 1981

05.06.1981, kino Kosmos, Poznań

TŁO HISTORYCZNE W CZASIE KONCERTU STEN

Maj i czerwiec 1981 roku obfituje w niezwykle ważne wydarzenia historyczne. 13 maja ma miejsce zamach na Papieża Jana Pawła II, a dwa tygodnie później, 28 maja, umiera Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński. Wprowadza się kilkudniową żałobę narodową, odwołuje się koncerty i wydarzenia kulturalne. Galopuje inflacja i reglamentacja towarów. Ludzie stoją w długich kolejkach po to co jest. Zawiązują się tzw. komitety kolejkowe. Wprowadza się cenzurę mediów i przedstawień kulturalnych. Fala strajków ogarnia całą Polskę. Służby komunistyczne krwawo tłumią każdy przejaw sprzeciwu. Trwają masowe aresztowania, napięcia społeczne sięgają zenitu. Aby rozładować napięcie władza wyraża zgodę na postawienie pomnika Czerwca `56. Do wprowadzenia stanu wojennego pozostaje pół roku, ale o tym ludzie jeszcze nie wiedzą. Dzień przed koncertem Sten, 4 czerwca 1981 roku, po 30 latach wraca do Polski Czesław Miłosz. Jednak kluczowe wydarzenia nastąpią za dwa miesiące w sierpniu.

zespół REPORTAŻ - kolejki po żywność, osiedle Winogrady, Poznań 1981

Za dwa lata wspominam te kolejki w tekście z 1983.06.07 >> tekst i ilustracja pt. Wracałem Pokonany (Batalistyczny)

1981-06-28-Poznan-trzy-tygodnie-po-koncercie-Sten

Za cztery lata wspominam te krzyże w tekście z 1985.10.02 >> tekst i ilustracja pt. Reportaż

O KONCERCIE I ZESPOLE STEN

Punkrockowy zespół Sten powstał w kwietniu 1981 r. w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Poznaniu w wyniku połączenia dwóch, szkolnych zespołów rockowych: Korpus Szybkiego Reagowania (KSR) w składzie: Grzegorz Grześkowiak (gitara), Jędrzej Grunt (gitara), Zdzisław Krauze (gitara), Leszek Knaflewski (perkusja), Mariusz Włodarkiewicz (gitara basowa, śpiew), oraz >> Kres Andrzej Karpiński (gitara, perkusja), Piotr Łakomy (gitara basowa). Dwóch członków KSR Leszek Knaflewski i Jędrzej Grunt próbowali założyć efemeryczny duet Rasa, który istniał tylko w formie kilku prób jeden miesiąc. Dwóch kolejnych członków KSR Zdzisław Krause i Mariusz Włodarkiewicz wraz z dwoma muzykami z Kres Andrzej Karpiński i Piotr Łakomy utworzyli nowy zespół punkrockowy STEN. Pierwsze próby odbywały się przez cały kwiecień 1981 roku na poznańskim Górczynie, w domu wokalisty Mariusza Włodarkiewicza. Zespół jednogłośnie przyjął nazwę STEN, co miało kojarzyć się w zastanej sytuacji politycznej z podziemną walka o wolność. Zespół w kwietniu utworzył również cały repertuar koncertowy wraz z tekstami autorstwa wokalisty Mariusza Włodarkiewicza. Zdzisław Krause (Dzidek), student Akademii Rolniczej, załatwił stałą siedzibę zespołu, najpierw w studenckim klubie Piekłoraj, a potem w klubie Nurt przy ul. Dożynkowej 9. Zorganizował także w maju 1981 roku trzy, pierwsze koncerty zespołu. Pierwszy koncert Sten w studenckim klubie Sęk na Winogradach był niesamowitym wydarzeniem. Nie spodziewaliśmy się takich tłumów. Okazało się, że tego samego dnia w Arenie odbywał się pierwszy, masowy koncert tradycyjnych zespołów rockowych Rock Arena `81. Koncert ten przerwano, gdyż poznańskie punki zdemolowały oszkloną elewację Areny i ścigała ich milicja. Cały ten tłum dowiedział się, że na Winogradach za chwilę odbędzie się koncert nikomu wtedy jeszcze nie znanej punkowej grupy Sten. Do klubu Sęk z Areny było ok. pół godziny tramwajem, więc przyjechali wszyscy. Koncert rozpoczął się w prawdziwie punkowej atmosferze, trwało pogo, napięcie rosło. Przez pierwsze pół godziny zdążyliśmy zagrać kilka utworów, jednak podczas wykonywania utworu pt. Powikłany zgromadzone punki zaczęły rzucać krzesłami i je łamać. Ścigająca punków milicja dojechała do klubu Sęk, wyłączono prąd i koncert przerwano. Oczywiście poszła fama, że Sten to super zespół. Zespołem zaopiekował się organizacyjnie poznański dziennikarz i animator kultury Krzysztof Wodniczak. Promował zespół w prasie i starał się organizować koncerty indywidualne i festiwalowe. Od tej pory Sten był pierwszym, regularnie koncertującym, poznańskim zespołem punkrockowym i jednym z kilkunastu w Polsce. W maju zagraliśmy jeszcze (w całości) dwa koncerty w Poznaniu, w klubie Piekłoraj i w klubie Od Nowa. W tym samym miesiącu otrzymaliśmy zaproszenie do Wrocławia na festiwal Nowa Fala Na Odrze w Klubie Greka. Koncerty te z powodu żałoby narodowej po śmierci Prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego przeniesiono na 7 czerwca. Pod koniec maja, gdy nie udało się utworzyć wspomnianego duetu Rasa, do zespołu Sten dołączył na drugą perkusję Leszek Knaflewski, który zajmował się odtąd tworzeniem wizerunku zespołu i zaprojektował pierwszy plakat koncertowy. Kolejny koncert zespołu Sten odbył się 05.06.1981 r. w kinie Kosmos przy ul. Dożynkowej 9 w Poznaniu. Był to w pełni profesjonalny koncert z odpowiednim nagłośnieniem realizowanym przez Andrzeja Bergandy. Oświetleniem zajmował się osobny człowiek. Mieliśmy także scenografię, przygotowane ubiory i promocję. Było dwóch, zawodowych fotografów, a po koncercie kilka wzmianek i krótkich recenzji prasowych. Niestety nie było możliwości technicznych nagrania koncertu z konsolety. Pozostały jedynie nagrania na kasetę magnetofonu Grundig Marzeny Karpińskiej (Kaczmarek). Dwa dni po poznańskim koncercie STEN wystąpił na przeniesionym z maja festiwalu Nowa Fala na Odrze we Wrocławiu razem z gospodarzami festiwalu zespołem Klaus Mitffoh oraz zespołami: Kryzys, Poland, Kanał, Brain Control, Zygzak, Phantom, Transit, Dexacolport. Organizatorami festiwalu było dwóch studentów wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych Marek Puchała i Andrzej Rogowski. W połowie czerwca zagraliśmy jeszcze koncert na Zlocie Studentów w Sławie Śląskiej i rozpoczęły się wakacje. Po wakacjach gitarzysta Zdzisława Krause wyjechał na stałe do Niemiec, a wokalista Mariusz Włodarkiewicz po prostu opuścił zespół. Dlatego w sierpniu 1981 r. Sten przekształcił się w nowofalowy >> Soc. w składzie: Andrzej Karpiński, Piotr Łakomy i Leszek Knaflewski.

WYKONAWCY

Mariusz Włodarkiewicz (21 lat) – śpiew, teksty

Zdzisław Dieter Krause (21 lat)- gitara

Andrzej Karpiński (18 lat) – perkusja

Piotr Łakomy (18 lat) – gitara basowa

Leszek Knaflewski (21 lat) – perkusja

WYKONANE UTWORY I TEKSTY STEN

1981.04.15 >> tekst pt. Beethoven

1981.04.15 >> tekst pt. Sex maniak

1981.04.15 >> tekst pt. Wysoki Dom

1981.04.15 >> tekst pt. Szesnastolatka

1981.04.15 >> tekst pt. Telewizja

1981.04.15 >> tekst pt. Grubas

1981.04.15 >> tekst pt. Powikłany

1981.04.15 >> tekst pt. Nowe Domy

1981.04.15 >> tekst pt. Milicja

1981.04.15 >> tekst pt. Paranoja

1981.04.15 >> tekst pt. A My Przegramy

1981.04.15 >> tekst pt. Brudas

1981.04.15 >> tekst pt. Nowa Huta

Opis kasety archiwalnej koncertu grupy, zespołu Sten w kinie Kosmos 5 czerwca 1981 roku. Wykonawcy: Andrzej Karpiński, Piotr Łakomy, Mariusz Włodarkiewicz, Zdzisław Krause, Leszek Knaflewski

SPRZĘT I INSTRUMENTY STEN

1981.04.20 >> gitara elektryczna Custom Bednarek Łódż

1981.04.20 >> Wah-Fuzz PUE Łódż

1981.02.26 >> gitara basowa Defil Baston

1981.05.10 >> perkusja Szpaderski z elementami Polmuz

1981.02.26 >> perkusja Polmuz

1981.04.25 >> magnetofon kasetowy Unitra MK-235 LIC Grundig

1981.06.05 >> zestaw nagłośnieniowy Unitra Etron 60

1981.06.05 >>zestaw nagłośnieniowy Vermona Regent 600H

1981.06.05 >> zestaw nagłośnieniowy Peavey powermikser XR600, FH-1, C700 i 115-BW Continental

1981.05.10 >> mikrofon Beyerdynamic M69

1981.06.05 >> mikrofon AKG D-190

1981.06.05 >> mikrofon Dynacord lub Electro-Voice

1981.06.05 >> mikrofon Unitra Tonsil MDU-39

GRAFIKA STEN

1981.06.04 >> plakat koncertowy zespołu Sten

1981.06.05 >> grafika koncertowa zespołu Sten

1981.05.25 >> plakat festiwalu Nowa Fala na Odrze

O KONCERCIE STEN W MEDIACH

1981.07.01 >> Non Stop, Jerzy Bojanowicz, Warszawa, o zespole Sten po festiwalu Nowa Fala na Odrze

1981.06.20 >> Gazeta-Zachodnia-Krzysztof-Wodniczak-Poznań-wzmianka-o-zespole-Sten-po-festiwalu-Nowa-Fala-na-Odrze

1981.06.19 >> Gazeta-Zachodnia-Krzysztof-Wodniczak-Poznań-wzmianka-o-zespole-Sten-po-festiwalu-Nowa-Fala-na-Odrze

1981.06.11 >> Ekspres Poznański, Kamila Placko-Wozińska, Poznań, o zespole Sten

INNE KONCERTY STEN

1981.06.13 – Zlot Studentów, koncert plenerowy, Sława Śląska, organizator – Krzysztof Wodniczak

1981.06.07 – klub Greka, Wrocław, festiwal Nowa Fala na Odrze

1981.06.05 – kino Kosmos, Poznań

1981.05.22 – klub Od Nowa, Poznań, Przegląd Zespołów Studenckich

1981.05.15 – klub Piekłoraj, Poznań

1981.05.08 – klub Sęk DS 1, Juwenalia Poznań

MUZYKA Z KONCERTU STEN

rejestracja: Marzena Karpińska, montaż: Andrzej Karpiński

ZDJĘCIA Z KONCERTU STEN

zdjęcia: Paweł Ceglarek (kolor), Radosław Wróbel (czarno-białe)

Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Leszek Knaflewski, Andrzej Karpiński. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Zdzisław Krause (Dzidek). Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Andrzej Karpiński gitara. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Piotr Łakomy, gitara bsowa. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Leszek Knaflewski. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Leszek Knaflewski perkusja. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Tomasz Wilmański, Mariusz Młodzianowski. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Przypinka-badzik wśród akcesoriów fanów. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Mariusz Włodarkiewicz, Piotr Łakomy. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Mariusz Włodarkiewicz. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Mariusz Włodarkiewicz, śpiew. Nagrywanie na Grundiga. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Piotr Łakomy, Mariusz Włodarkiewicz. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Piotr Łakomy gitaa basowa. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Piotr Łakomy, bas. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten., Piotr Łakomy. Historia polskiego punkrocka, początki.

Andrzej Karpiński, Leszek Knaflewski. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Andrzej Karpiński,Mariusz Włodarkiewicz. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Andrzej Karpiński, perkusja, Mariusz Włodarkiewicz, śpiew. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Andrzej Karpiński, perkusja, Leszek Knaflewski, perkusja. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Karpiński Andrzej, Knaflewsi Leszek. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

Andrzej Karpiński, perkusja. Pierwszy, poznański zespół punkrockowy Sten. Historia polskiego punkrocka, początki.

1981 KWIECIEŃ koncert KRES

Kwiecień 25, 1981

25.04.1981, Miejski Dom Kultury, MDK, Grodzisk Wielkopolski

TŁO HISTORYCZNE W CZASIE KONCERTU KRES

1 kwietnia 1981 roku, i to nie na Prima Aprilis, komuniści wprowadzają kartki na mięso. Natomiast już 30 kwietnia wprowadzają kartki na masło, mąkę i kaszę, czyli nie ma już niczego. Warto przypomnieć, że cukier jest reglamentowany już od 1976 roku. W telewizji premiera tragikomedii Miś, ale nie ma się z czego śmiać. Jaruzelski spotyka się na poligonie w Brześciu z ruskimi generałami. Dwa tygodnie później ma miejsce zamach na Papieża Jana Pawła II. Pojawia się pierwszy numer pisma „Solidarność”. Natomiast ciekawostką kalendarzową jest to, że tego samego dnia, 25 kwietnia, w Toruniu swój pierwszy koncert gra zespół Republika, z którym za 7 miesięcy mamy grać na festiwalu, ale jeszcze o tym nie wiemy.

O KONCERCIE KRES

Koncert Kres odbywa się tydzień po Świętach Wielkanocnych 25.04.1981 r. w Miejskim Domu Kultury w Grodzisku Wlkp. Koncert organizuje szkolny kolega Ireneusz Rzadkiewicz. KRES opuszcza Janusz Knaflewski, którego na jeden koncert zastępuje Robert Łakomy spoza PLSP (zbieżność nazwisk). W Grodzisku, podobnie jak w PLSP, pojawiają się utwory inspirowane muzyką szkolnego KSR. Zespół KSR rozwiązuje się, a Zdzisław Krause „Dzidek” i Mariusz Włodarkiewicz szukają perkusisty do nowego zespołu. Propozycję otrzymuje Andrzej Karpiński, któremu Dzidek pożycza „na zachętę” do Grodziska Wlkp. swoją nową gitarę i Wah-Fuzz produkcji PUE Łódź. Jest to instrument wykonany na zamówienie przez firmę „Bednarek Custom” z Łodzi, za który Dzidek płaci ówczesne 20 000 zł. Podczas powrotu pociągiem do Poznania zespołowi ginie na dworcu PKP torba ze statywami i nowymi spodniami Piotra. Andrzej Karpiński wyraża zgodę na grę na perkusji w nowym zespole Dzidka i Mariusza, pod warunkiem włączenia Piotra na gitarę basową. Robert Łakomy sprzedaje Andrzejowi za 500 zł duży, czarny bęben z naciągiem skórzanym. Andrzej sprzedaje swoją gitarę Defil Jola 22 za 4000 zł, a za 15 000 zł kupuje używaną, swoją pierwszą perkusję Szpaderski. Mariusz Włodarkiewicz odstępuje Piotrowi w nowym zespole funkcję basisty, a sam zostaje wokalistą. Pierwsze próby odbywają się u Mariusza w domu, na poznańskim Górczynie. Zespół już na pierwszej próbie przyjmuje nazwę >> Sten.

WYKONAWCY

Andrzej Karpiński (18 lat) – gitara

Piotr Łakomy (18 lat) – gitara basowa

Robert Łakomy (17 lat) – perkusja

SPRZĘT I INSTRUMENTY KRES

1981.04.25 >> magnetofon kasetowy Unitra ZRK MK-125 LIC Thomson

1981.04.25 >> zestaw nagłośnieniowy Unitra Eltron 100

1981.04.20 >> Wah-Fuzz PUE Łódż

1981.04.20 >> gitara elektryczna Custom Bednarek Łódż

1981.02.26 >> gitara elektryczna Defil Jola 22

1981.02.26 >> gitara basowa Defil Baston

1981.02.26 >> perkusja Polmuz

GRAFIKA KRES

1981.03.04 >> rysunki instrumentów i ustawienia

INNE KONCERTY KRES

1981.04.25 – koncert Kres, Miejski Dom Kultury MDK, Grodzisk Wielkopolski

1981.02.26 – >> koncert Kres, Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych PLSP, Poznań

MUZYKA Z KONCERTU KRES

rejestracja i montaż: Andrzej Karpiński

ZDJĘCIA Z KONCERTU KRES

autor: Ireneusz Rzadkiewicz

Andrzej Karpiński, gitara Bednarek Custom, koncert Kres odbył się w Miejskim Domu Kultury w Grodzisku Wielkopolskim 25 kwietnia 1981 roku.

Andrzej Karpiński i Piotr Łakomy, koncert Kres odbył się w Miejskim Domu Kultury w Grodzisku Wielkopolskim 25 kwietnia 1981 roku.

Piotr Łakomy, koncert Kres odbył się w Miejskim Domu Kultury w Grodzisku Wielkopolskim 25 kwietnia 1981 roku.

Robert Łakomy, koncert Kres odbył się w Miejskim Domu Kultury w Grodzisku Wielkopolskim 25 kwietnia 1981 roku.

Piotr Łakomy, bas, koncert Kres odbył się w Miejskim Domu Kultury w Grodzisku Wielkopolskim 25 kwietnia 1981 roku.

Zanim powstał punkrockowy Sten, Andrzej Karpiński i Piotr Łakomy tworzyli szkolny zespół rockowo-punkowy Kres..Koncert odbył się w Miejskim Domu Kultury w Grodzisku Wielkopolskim 25 kwietnia 1981 roku.

Koncert Kres odbył się w Miejskim Domu Kultury w Grodzisku Wielkopolskim 25 kwietnia 1981 roku. Nagłosnienie stanowiły zestawy Eltron 100W.

1981 LUTY koncert KRES

Luty 26, 1981

26.02.1981, Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych, Poznań

O KONCERCIE KRES

Koncert zespołu Kres odbył się 26.02.1981 r. w Liceum Plastycznym przy ul. Junikowskiej 33 w Poznaniu. W szkole działały dwa, szkolne zespoły rockowe: Korpus Szybkiego Reagowania – KSR (09.1978-09.1980) w składzie: Grzegorz Grześkowiak – gitara, Jędrzej Grunt – gitara, Zdzisław Krause – gitara (spoza PLSP), Leszek Knaflewski – perkusja, Mariusz Włodarkiewicz – gitara basowa oraz o trzy lata młodszy zespół 18-latków Kres (09.1980-04.1981) Andrzej Karpiński – gitara, Piotr Łakomy – gitara basowa i Janusz Knaflewski – perkusja (spoza PLSP, brat Leszka Knaflewskiego). W kwietniu 1981r. dwóch muzyków z KSR (Knaflewski, Grunt) założyli duet Rasa. Natomiast dwóch kolejnych (Krause, Włodarkiewicz) wraz z dwoma muzykami z Kres (Karpiński, Łakomy) utworzyli zespół >> Sten (04.1981-09.1981), do którego w maju 1981 r., po rozwiązaniu duetu Rasa dołączył drugi perkusista Leszek Knaflewski. Koncert zespołu Kres w Liceum Plastycznym był nagrany przez jeden mikrofon na magnetofon szpulowy. Szkolna perkusja nie była nagłośniona. Gitara była podłączona do szkolnego wzmacniacza z kolumną, a gitara basowa do wzmacniacza wypożyczonego z pobliskiego technikum Elektromontaż. Korektą nagłośnienia i nagraniem zajmowali się Maciej Niepoń i Zdzisław Krause – późniejszy gitarzysta Sten. Koncert odbył się w sali gimnastycznej Liceum Plastycznego wypełnionej uczniami szkoły.